Plaktegels worden vaak gezien als badkameroplossing. Dat is precies de plek waar ze het vaakst loslaten.
De ruimte bepaalt niet of het lukt. Vocht en warmte bepalen dat. Hieronder de ruimtes op volgorde, van de makkelijkste naar de lastigste, met aan het eind de plekken waar je het niet moet doen.
Hal en trapwand
De eenvoudigste plek in huis. Droog, weinig temperatuurwisseling, en meestal een wand die niemand ooit heeft aangepakt.
Een strook tegels tot heuphoogte langs de trap of naast de voordeur maakt van een lege gang iets afgewerkts. Het beschermt bovendien de wand die de meeste schoenen, tassen en fietssleutels langs krijgt.
Let op de ondergrond. Gangwanden zijn vaak meerdere keren overgeschilderd. Zit er ergens een laag die loslaat, dan trekt de tegel die laag mee.
Nissen en kastachterwanden
Kleine vlakken, snel klaar, en het effect is groter dan de oppervlakte doet vermoeden.
Denk aan de achterwand van een open kast, de binnenkant van een nis naast de schouw of het vlak achter een bureau. Je hebt vaak genoeg aan een halve verpakking. Omdat het vlak klein is, kun je hier een patroon of een felle kleur gebruiken die je op een hele muur niet zou nemen.
Zelfklevende tegels zijn in dit soort hoeken makkelijker te verwerken dan echte tegels, simpelweg omdat je niet met mortel in een krappe nis hoeft te werken.
Meet het vlak op en reken uit hoeveel hele tegels erin passen. Begin in het midden en werk naar buiten, dan zitten de snijranden aan beide zijden gelijk.
Keuken achter het aanrecht
De meest gebruikte toepassing en ook de nuttigste. Het vlak tussen aanrecht en bovenkast krijgt vetspatten en wordt dagelijks afgenomen. Plaktegels keuken zijn daar op gemaakt: gladde afwerking, geen open voeg waar vet in trekt.
Twee aandachtspunten.
Bij het fornuis. Achter een gasfornuis wordt de wand plaatselijk heet. Controleer de opgegeven temperatuurbestendigheid en houd afstand aan volgens de opgave van de fabrikant. Zit je krap, plaats dan een los paneel van glas of rvs op dat stuk en laat de tegels daar tegenaan lopen.
Bij de kraan. Het vlak achter de spoelbak krijgt structureel water. Werk de bovenrand en de aansluiting op het werkblad af met een sanitairkit, anders kruipt er water achter de tegel.
Toilet
Klein, droog genoeg, en in een halve dag klaar. Weinig ruimtes in huis geven zo veel resultaat voor zo weinig materiaal.
De wand achter de pot of de wand achter de fontein zijn de logische keuzes. Doe niet alle vier de wanden. In een ruimte van anderhalve vierkante meter wordt dat benauwd.
Wel eerst ventileren checken. Een toilet zonder raam en zonder werkende afzuiging houdt vocht vast, en dan gelden dezelfde beperkingen als in de badkamer.
Badkamer buiten de natte zone
Hier ligt de grens. De wastafelwand kan meestal prima, mits die niet direct wordt natgespoten en de ruimte goed ventileert. Het vlak naast de deur of boven een wandkast ook.
Kies dan wel een tegel die als vochtbestendig wordt opgegeven en werk alle randen af met kit. Een open rand in een vochtige ruimte is het beginpunt van elk probleem.
Waar je ze niet moet plakken
Vier plekken, en hier is geen truc voor.
- De douchewand en het bad. Constant water, stoom en temperatuurwisseling. Dit vraagt om echt tegelwerk met een waterdichte laag eronder.
- Direct achter een gasfornuis, tenzij de fabrikant dat expliciet toestaat.
- Op de vloer. Wandtegels zijn niet gemaakt om op te lopen.
- Op behang, structuurverf of vers stucwerk. De lijm hecht op de bovenste laag, en die laat los.
De voorbereiding waar het meestal misgaat
Niet de keuze van de tegel bepaalt het resultaat. De ondergrond doet dat.
- Vet weghalen met een ontvetter, niet met een allesreiniger. Zeker in de keuken.
- Laten drogen. Volledig, niet handwarm.
- Oude verf testen met een stuk plakband. Komt er verf mee, dan eerst schuren en primeren.
- Vlakheid controleren met een rei. Kleine oneffenheden vallen weg, een bult van drie millimeter niet.
Bestel tien procent extra voor snijverlies, en meer als je met een patroon werkt. De meeste plaktegels worden per vel of per pak geleverd, dus reken vooraf uit hoeveel vellen je nodig hebt in plaats van te schatten in vierkante meters.
Begin met één vlak
Plak eerst het toilet of een nis. Kleine oppervlakte, weinig materiaal, en je ziet binnen een dag hoe de tegel er bij jou thuis uitziet en hoe hij hecht op jouw wanden.
Werkt het, dan pak je daarna de keuken aan. Andersom is een dure manier om erachter te komen dat je ondergrond niet deugt.