Je wilt meer uit je tuin halen en zoekt een plek waar je droog zit. Al snel kom je termen tegen die door elkaar heen worden gebruikt: kapschuur, veranda, blokhut, overkapping, tuinhuis. In advertenties lijken het synoniemen, maar in de praktijk verschillen ze flink in vorm, gebruik en in wat voor meubels er goed in staan. Hieronder zetten we de vier meest voorkomende types naast elkaar.
Veranda: aangebouwd en dicht bij huis
Een veranda is een overdekte buitenruimte die tegen de gevel van je woning aan zit. Het dak sluit aan op de muur, meestal met een lichte helling, en aan de voorkant staat het geheel open of zit een glazen wand.
Doordat de veranda aan het huis vastzit, voelt hij als verlengstuk van de woonkamer. Je loopt zo van binnen naar buiten. Dat maakt hem uitstekend geschikt voor een eettafel of loungebank die je dagelijks gebruikt: je hoeft niet door de regen om er te komen.
Nadeel: je bent gebonden aan de plek en de afmetingen van je gevel, en het dak neemt licht weg bij de ramen erachter. Bij een diepe veranda aan de zuidkant is dat prettig, bij een noordgevel juist niet.
Meubels die passen: een weerbestendige eettafelset of een compacte loungeset. Omdat de ruimte tegen het huis ligt, kun je wat verder gaan in comfort dan bij een vrijstaande plek: kussens en textiel blijven hier relatief droog.
Terrasoverkapping: dak zonder wanden
Een terrasoverkapping doet precies wat de naam zegt: het is een dak boven je terras, gedragen door palen. Soms vrijstaand, soms aangebouwd. De constructie is licht en de zijkanten blijven open, tenzij je later schuifwanden of screens toevoegt.
Het grote voordeel is openheid. Je zit buiten en dat voel je ook. Het grote nadeel is dat regen met wind er gewoon in waait en dat je er niets kunt opbergen. Een overkapping is een dak, geen gebouw.
Meubels die passen: alles wat tegen een stevige bui kan. Aluminium, teak, gepoedercoat staal of kunststof wicker. Kussens moet je binnenhalen of in een kussenbox opbergen.
Kapschuur: dak, dichte achterwand en opbergruimte
De kapschuur zit tussen een overkapping en een schuur in. Kenmerkend is de asymmetrie: de achterkant is dicht, de voorkant open, en vaak is één of zijn beide zijkanten ook gesloten. Daardoor zit je beschut tegen wind uit de meest voorkomende richting, zonder dat je in een afgesloten hok zit.
Het tweede kenmerk is de hoge nok met zadeldak. Dat geeft een ruimtelijk gevoel dat een platte overkapping niet heeft, en het biedt de mogelijkheid om het dak af te werken in dezelfde stijl als je woning, bijvoorbeeld met dakpannen of riet.
De kapschuur wordt daarom vaak gecombineerd: een open loungegedeelte plus een afsluitbare berging, of een deel dat als carport dient. Dat maakt hem populair bij mensen die én buiten willen zitten én hun tuingereedschap, fietsen of houtvoorraad kwijt moeten. Bouwers als Geldersche Houtbouw leveren ze op maat in onder meer eiken, douglas en vurenhout, waarbij de houtsoort behoorlijk bepaalt hoe het geheel er over tien jaar uitziet. Eiken vergrijst bijvoorbeeld langzaam naar een zilvergrijze tint, terwijl geschilderd vurenhout zijn kleur houdt zolang je het bijwerkt.
Meubels die passen: een grote loungeset of hoekbank onder het overdekte deel, aangevuld met een vuurtafel als je er ook in het najaar wilt zitten. Omdat de achterwand dicht is, blijft het hier merkbaar droger dan onder een open overkapping. In de berging horen kussenboxen, rekken en haken thuis.
Blokhut: een gesloten gebouwtje
Een blokhut is een volledig gesloten houten gebouw met deur en ramen, meestal opgebouwd uit in elkaar sluitende planken (vaak Zweeds rabat of blokhutprofiel). Het is geen zitplek maar een ruimte: berging, hobbyruimte, logeerplek of tuinkantoor.
Wil je er echt in verblijven, dan komt er meer bij kijken dan bij de andere drie: isolatie, ventilatie, stroom en eventueel verwarming. Een blokhut zonder isolatie is in de zomer bloedheet en in de winter onbruikbaar.
Meubels die passen: binnenmeubilair, want het is een binnenruimte. Een bureau met bureaustoel, een kast, een klapbed of slaapbank als het een logeerplek wordt.
De vier naast elkaar
| Veranda | Terrasoverkapping | Kapschuur | Blokhut | |
|---|---|---|---|---|
| Positie | Aangebouwd | Vrijstaand of aangebouwd | Meestal vrijstaand | Vrijstaand |
| Wanden | Achterwand is de gevel | Geen | Achterwand dicht, voorkant open | Volledig dicht |
| Opbergruimte | Nee | Nee | Ja, optioneel | Ja |
| Beschutting | Goed | Beperkt | Goed | Volledig |
| Vooral voor | Dagelijks buiten eten | Zomers terras | Lounge plus berging | Werken, hobby, opslag |
Vergunning: waar loop je tegenaan?
Voor alle vier geldt ongeveer dezelfde hoofdregel. Een bijgebouw in het achtererfgebied is in veel gevallen vergunningvrij als het niet hoger is dan ongeveer 3 meter en het totale oppervlak aan bijgebouwen binnen de grenzen blijft die het Besluit bouwwerken leefomgeving stelt. Zodra je hoger bouwt, dichter bij de erfgrens komt of in een beschermd dorpsgezicht of buitengebied woont, gelden er andere regels.
Omdat gemeenten hier verschillend mee omgaan en bestemmingsplannen per perceel verschillen, is het altijd verstandig om het even na te vragen bij je gemeente voordat je bestelt. Veel bouwers checken dit ook voor je en regelen de aanvraag als die nodig blijkt.
Welke kies je?
Kort samengevat: wil je een verlengstuk van je woonkamer, kies een veranda. Wil je alleen schaduw en een dak boven je terras, dan volstaat een overkapping. Moet de plek zowel zitruimte als opslag bieden en zoek je een wat robuustere uitstraling, dan is de kapschuur de logische keuze. En wil je een afsluitbare ruimte om in te werken of te slapen, dan heb je het over een blokhut of tuinhuis.
De praktische vraag die je het snelst op het juiste spoor zet: moet er straks een deur op slot kunnen? Zo ja, dan zoek je een gebouw. Zo nee, dan zoek je een dak.